Van Vrouwen voor Vrouwen Project

geschreven door: Fanny Rienstra

Sterk ruikende afscheiding, een branderig gevoel of onuitstáánbare jeuk in je vagina: iedereen heeft er weleens last van, maar het antwoord op hoe deze klachten te voorkomen, zijn er amper. De vaginale gezondheid is namelijk lang het ondergeschoven kindje in de medische wetenschap geweest. Het revolutionaire Van Vrouwen Voor Vrouwen-onderzoek brengt daar verandering in en onderzoekt hoe deze klachten voorkomen kunnen worden in de toekomst. 

In deze blog vertellen we je meer over het vaginale microbioom, de rol die Lactobacillus crispatus speelt in vaginale gezondheid en natuurlijk waar het Van Vrouwen Voor Vrouwen-onderzoek over gaat. Je kunt ook de Van Vrouwen Voor Vrouwen-podcast beluisteren op Spotify en Apple, en zelf horen van de microbiologen en vrouwen die hebben deelgenomen aan dit onderzoek. 

Lactobacillus crispatus 

Laten we eerst beginnen met de vraag: wie is deze microscopische bacterie waar we zo geïnteresseerd in lijken te zijn? 

We hebben al een hele blog gewijd aan het vaginale microbioom en de belangrijke rol die Lactobacillus crispatus (L. crispatus in het kort) vooral speelt in vaginale gezondheid, hier te lezen. Maar om je nog even een korte opfrisser te geven: het vaginale microbioom bestaat uit een verzameling micro-organismen, waaronder Lactobacillen: melkzuurbacteriën. De balans van deze micro-organismen in het vaginale microbioom speelt een cruciale rol in je vaginale gezondheid. Deze balans kan ook veranderen tijdens grote hormonale veranderingen (zoals zwangerschap en de perimenopauze). Een disbalans in je vaginale microbioom kan leiden tot problemen zoals urineweginfecties, bacteriële vaginose en zelfs ernstigere gevallen van vroeggeboorte en onvruchtbaarheid. 

Er is steeds meer onderzoek dat aantoont dat vooral de bacterie Lactobacillus crispatus een belangrijke rol speelt in het voorkomen van deze problemen. In de VS zijn er zelfs al succesvolle probiotische behandelingen met L. crispatus, die de kolonisatie van nuttige bacteriën bevorderen en behandelingen met antibiotica vervangen. Hoewel het onderzoek nog beperkt is, kun je hier meer lezen over het bestaande onderzoek naar L. crispatus. 

Het Van Vrouwen Voor Vrouwen Citizen Science Onderzoek 

Omdat er meer onderzoek naar Lactobacillus crispatus nodig is om de kennis en verbetering van vaginale gezondheid te bevorderen, is Yoni een trotse partner van het Van Vrouwen Voor Vrouwen-onderzoeksproject. Het doel van dit project is om L. crispatus verder te bestuderen en ervoor te zorgen dat toekomstige producten specifiek worden ontworpen met de gezondheid van mensen met een vagina als uitgangspunt. Het project is een samenwerking tussen de VU Amsterdam, BaseClear, Winclove Probiotics, Yoni en Stichting Crispatus, die allemaal een belangrijke rol spelen in het onderzoek en de ontwikkeling van een potentieel probioticum. 

Niet alleen is het onderzoek naar onze vriend L. crispatus relatief nieuw, ook de onderzoeksmethode die in dit project is toegepast was revolutionair: Van Vrouwen Voor Vrouwen is een burgerwetenschapsonderzoek. 

Dit betekent dat het onderzoek openstond voor iedereen met een vagina om deel te nemen, wat resulteerde in 48 vrouwen die actief deelnamen als burgerwetenschappers. Samen met de hulp van microbiologen verzamelden deze vrouwen hun eigen vaginale swabs en analyseerden ze die in het lab. Uit deze monsters werden de L. crispatus bacteriestammen geïsoleerd en geanalyseerd door VU en BaseClear om het gedrag, de eigenschappen en de genen beter te begrijpen. Deze lab resultaten dragen bij aan de wetenschappelijke kennis over hoe deze vriendelijke bacterie zich gedraagt en groeit. De geïsoleerde L. crispatus stammen zijn uiteindelijk in het lab gekweekt en gedroogd door Winclove Probiotics , wat resulteerde in de ontwikkeling van de eerste batch L. crispatus poeder, wat de basis zal vormen voor een toekomstig product met probiotica.  

Daarnaast is een uniek aspect van de burgerwetenschap-aanpak dat de deelnemende vrouwen gezamenlijke eigenaren blijven van hun geïsoleerde L. crispatus bacteriestammen en actief betrokken zijn bij de ontwikkeling van een probioticum. Je kunt hier meer lezen over de burgerwetenschap onderzoeksmethode. 

Lowlands 

Maar er is meer: we gingen met het Van Vrouwen Voor Vrouwen-project deze zomer ook het land in. In samenwerking met de Avans Hogeschool konden honderden vrouwen alles leren over het vaginale microbioom bij de Viva La Vaginoom-stand op Lowlands. Hier konden bezoekers een snelle PCR-test doen in het mobiele lab en ontdekken of zij zelf L. crispatus bij zich droegen. Dat is pas echte burgerwetenschap! 

Toekomst 

En wat nu? We zijn druk bezig met de voorbereidingen voor verder labonderzoek om te begrijpen welke producten met L. crispatus de beste kans bieden voor de bacterie om te overleven in het lichaam van mensen en hun vaginale microbioom te koloniseren. Met deze bevindingen streven we ernaar om een effectief probiotisch product te ontwikkelen, waarmee mensen de controle over hun vaginale gezondheid in eigen hand kunnen nemen. Niet alleen voor degenen die problemen ervaren zoals blaasontstekingen en bacteriële vaginose, maar ook voor mensen die hormonale veranderingen doormaken of die preventief voor hun vaginale microbioom willen zorgen. Daarnaast kunnen zorgverleners en apothekers ook profiteren van deze nieuwe inzichten in het gebruik van L. crispatus als potentieel probioticum. 

We houden je zeker op de hoogte! 

Het Van Vrouwen Voor Vrouwen-project wordt gesubsidieerd door Health Holland.