Een verhaal over urineverlies, bewustwording en informatie: Onze Incontinentie 101
Terwijl menstruatiegezondheid langzaam maar zeker meer aandacht krijgt in supermarktschappen, in de media en in ons bewustzijn, wordt een andere vorm van “lekkage” nog steeds vaak als onzichtbaar beschouwd.
Of het nu tijdens pilates is, op de dansvloer of door een niesbui door allergieën – over incontinentie wordt zelden openlijk gesproken.
Uit onderzoek blijkt echter dat in Nederland 49% van de volwassen vrouwen last heeft van urineverlies. Daarom is het belangrijk om taboes te doorbreken, voorlichting te geven en bewustzijn te creëren.
Daarom spraken wij met gynaecoloog Dr. Andreas Widschwendter, die ons een diepgaand inzicht gaf in het onderwerp incontinentie. Klaar voor een kleine spoedcursus?
1. Wat is incontinentie en welke verschillende vormen zijn er?
Urine-incontinentie betekent dat er ongewild en ongecontroleerd urineverlies optreedt. Er worden vier verschillende vormen van urineverlies onderscheiden:
- Stressincontinentie (inspanningsincontinentie): urineverlies bij lichamelijke inspanning, hoesten of niezen, bij het afdalen van een heuvel of bij springen.
- Aandrangincontinentie: plotselinge, sterke aandrang om te plassen met ongewild urineverlies.
- Overloopincontinentie: de blaas kan niet volledig worden geleegd, vult zich steeds verder en “loopt over”.
- Reflexincontinentie: bij neurologische aandoeningen (zoals een dwarslaesie).
2. Wat veroorzaakt incontinentie?
De oorzaak van urineverlies hangt vaak samen met het type incontinentie.
Zo wordt stressincontinentie vaak toegeschreven aan een verzwakte of beschadigde bekkenbodemspier, bijvoorbeeld na een zwangerschap of bevalling. Andere oorzaken kunnen een operatie in het bekkengebied zijn, of hormonale veranderingen door oestrogeendaling tijdens de overgang. Ook wordt stressincontinentie regelmatig genoemd als gevolg van obesitas of chronische hoest, zoals bij rokers of mensen met astma.
Aandrangincontinentie wordt vaak veroorzaakt door een overactieve blaas, meestal zonder duidelijke fysieke oorzaak. Het kan ook ontstaan door herhaalde blaasontstekingen of urineweginfecties. Andere factoren die een rol kunnen spelen zijn neurologische aandoeningen zoals multiple sclerose of Parkinson, of tumoren en poliepen in de blaas.
Zoals de naam al doet vermoeden, ontstaat overloopincontinentie voornamelijk door problemen bij het legen van de blaas. Ondanks aandrang lukt het niet om de blaas volledig te legen, wat leidt tot ongewild urineverlies. Andere oorzaken kunnen een vernauwing van de plasbuis zijn, zenuwbeschadiging door diabetes, of bijwerkingen van bepaalde medicijnen, zoals psychofarmaca of spierverslappers.
Reflexincontinentie is vaak een symptoom van neurologische aandoeningen. Het treedt bijvoorbeeld op bij multiple sclerose, een dwarslaesie of schade aan de hersenen of het ruggenmerg (bijvoorbeeld door letsel of tumoren), en gaat dan vaak gepaard met urineverlies.
3. Hoe ga ik het best om met incontinentie?
Bij incontinentie is het belangrijk om snel en zorgvuldig medisch onderzoek te laten doen. Omdat incontinentie vaak een symptoom is van een andere aandoening, is duidelijkheid en informatie essentieel voor een goede aanpak.
Een grondig begrip en een open benadering geven bovendien een gevoel van veiligheid – iets wat in het omgaan met incontinentie extra belangrijk is.
4. Wanneer moet ik medische hulp overwegen?
Bij milde stressincontinentie kan fysiotherapie met gericht bekkenbodemtraining effectief zijn. Bij zwaardere stressincontinentie en bij alle andere vormen van incontinentie is medisch onderzoek altijd aan te raden.
5. Kan incontinentie tijdelijk zijn, of is het altijd blijvend?
Na een bevalling komt tijdelijke incontinentie vaak voor. Met gerichte bekkenbodemtraining is dit meestal van voorbijgaande aard. Ook bij aandrangincontinentie kan het probleem tijdelijk zijn, bijvoorbeeld als de oorzaak (zoals poliepen of infecties) wordt weggenomen.
Het belangrijkste is om deze onderwerpen open te bespreken, hulp te zoeken waar nodig en je niet, ondanks maatschappelijke druk, te laten aanpraten dat je je voor je lichaam moet schamen.
Links:
Dr. Andreas Widschwendter´s homepage
Leading Medicine Guide Dr. Andreas Widschwendter
