Wat is een bekkenbodem?

Wat is een bekkenbodem eigenlijk?

Misschien heb je de reminder “Vergeet je bekkenbodem niet!” weleens voorbij zien komen in vrouwenbladen, van fitnessinfluencers, of misschien hoorde je er voor het eerst over in Sex and the City. Maar laten we even stilstaan… want wat is een bekkenbodem eigenlijk? 

Om te beginnen: bekkenbodem-oefeningen ≠ bekkenbodem-spieren. De oefening, die Samantha Jones stiekem doet tijdens happy hour, versterkt de bekkenbodemspieren. Deze spieren worden soms “Kegel-spieren” genoemd, naar dr. Arnold Kegel, die de oefening in 1948 voor het eerst beschreef. 

Waarom de bekkenbodem belangrijk is

Fast forward naar nu, waar het belangrijk is om te weten dat je bekkenbodem niet zomaar een klein, onbelangrijk onderdeel is. Veel essentiële lichaamsfuncties zijn ervan afhankelijk. Ongeveer een derde van de vrouwen krijgt in haar leven te maken met een bekkenbodemstoornis, vaak met invloed op het dagelijks leven. Of je nu in je twintiger of zeventiger jaren zit: je bekkenbodem begrijpen is van groot belang. 

Een korte anatomieles: je bekkenbodemspieren liggen aan de onderkant van je bekken. De urinebuis, anus en vagina lopen erdoorheen en de spieren ondersteunen de blaas, darmen en baarmoeder. Wanneer je ze goed aanstuurt, helpen ze je om urine of ontlasting op te houden als dat nodig is en volledig te ontspannen wanneer het tijd is om los te laten. Ze dragen ook bij aan seksuele sensatie en opwinding door de doorbloeding naar de geslachtsdelen te stimuleren. 

Als het misgaat: bekkenbodemdysfunctie

Net als elke andere spiergroep moeten ook je bekkenbodemspieren sterk en actief blijven. Maar deze spieren kunnen ook te strak of juist te slap worden. Overmatig zwakke of gespannen bekkenbodemspieren worden gezien als een disfunctie. Te strakke spieren kunnen pijn veroorzaken bij het plassen, moeite met starten of doorplassen, constipatie of pijn bij seks. Te slappe spieren daarentegen kunnen leiden tot urineverlies of ontlasting verliezen (incontinentie) en verminderde sensatie tijdens seks. 

Herken je sommige van deze klachten? Weet dat je niet alleen bent. Bekkenbodemproblemen komen veel voor bij vrouwen in Nederland: 49% ervaart urine-incontinentie. En in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, gaat het niet alleen om oudere vrouwen – 36% van de vrouwen tussen 18 en 39 jaar ervaart dit ook. 

Hoewel het vaak geassocieerd wordt met ouder worden, kan bekkenbodemdisfunctie om veel redenen ontstaan. Tijdens de menopauze of met het ouder worden kunnen de spieren verzwakken. Zwangerschap en bevalling kunnen ook leiden tot klachten door compressie, uitrekken of scheuren. 

Leefstijlfactoren spelen ook mee: overgewicht, chronische constipatie of persen, zwaar tillen of chronisch hoesten door roken of gezondheidsproblemen kunnen druk uitoefenen op de bekkenbodem. Ook genetica kan een rol spelen, net als operaties zoals een hysterectomie of trauma’s aan het bekken. 

Preventie en behandeling

Het goede nieuws? Bekkenbodemproblemen zijn vaak omkeerbaar of kunnen sterk verbeteren met de juiste behandeling. Bij gespannen spieren ligt de focus op ontspanning. Fysiotherapie kan helpen om de spieren beter te leren aansturen en rekoefeningen te doen. Ontspanningstechnieken, medicatie en triggerpoint-injecties kunnen ook ondersteunen. 

Bij zwakke spieren zijn juist versterkende oefeningen belangrijk. De klassieke Kegel kan worden aangevuld met bewegingen zoals bruggetjes, squats en bekkenkantelingen, die allemaal bijdragen aan krachtopbouw. 

The moral of the story? Hoe oud je ook bent, je bekkenbodemspieren verdienen net zoveel aandacht als je core, billen en biceps. Want je goed voelen begint bij zorg voor elk deel van je lichaam, zelfs de delen die je niet ziet.