Het Ontcijferen van de Invloed van je Menstruatiecyclus op je Geestelijke Gezondheid  

We kennen allemaal de clichés: “Oh, het is gewoon PMS”, of “Ben je ongesteld?”. Maar laten we eerlijk zijn: je menstruatiecyclus is veel meer dan een klein ongemak. Het beïnvloedt je humeur, je geestelijke gezondheid en kan zelfs je sociale leven en je portemonnee beïnvloeden! Ja, we leggen het allemaal uit, want je menstruatie is niet zomaar een maandelijkse gebeurtenis; het is een complex proces dat je emoties, je hersenen en je plannen in de war kan sturen – vooral als je te maken hebt met iets intensers, zoals PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder).  

De Hormonale Achtbaan  

Laten we het eerst over hormonen hebben. De menstruatiecyclus is een symfonie van schommelende hormonen zoals oestrogeen en progesteron, die elk hun rol spelen in hoe je je voelt, gedraagt en functioneert. De pieken en dalen van deze hormonen kunnen van alles veroorzaken, van prikkelbaarheid en vermoeidheid tot verhoogde emotionele gevoeligheid en angstige gedachten. En voor ongeveer 5-10% van de mensen die menstrueren, worden deze schommelingen versterkt tot een aandoening die bekend staat als Premenstruele Dysfore Stoornis (PMDD). We hebben het dan over ernstige stemmingswisselingen, gevoelens van hopeloosheid en overweldigende prikkelbaarheid, allemaal het gevolg van de manier waarop de hersenen reageren op deze hormonale veranderingen.  

In tegenstelling tot gewone PMS (Premenstrueel Syndroom) kan PMDD zo’n extreem emotioneel leed veroorzaken dat sommige mensen in de twee weken voorafgaand aan hun menstruatie een depressie of angstachtige symptomen ervaren. Volgens de American Psychiatric Association (Amerikaanse Psychiatrische Vereniging) is PMDD een echte en ernstige medische aandoening die behandeling vereist. Dit kan variëren van veranderingen in levensstijl (zoals dieet en lichaamsbeweging) tot medicatie en begeleiding.  

Als je denkt dat je PMDD hebt, is het belangrijk om met een professional uit de gezondheidszorg te praten die je kan helpen bij de diagnose en behandeling. Je hoeft dit niet alleen te doen. Er zijn mensen op sociale media die hun ervaringen met de aandoening delen. 

Sociaal + Economisch: De Stille Strijd  

De economische en sociale druk die menstruatie met zich meebrengt kan geestelijke gezondheidsproblemen aanzienlijk vergroten, vooral voor mensen die te maken hebben met menstruatiearmoede. Menstruatiearmoede, dat wereldwijd miljoenen mensen treft, verwijst naar het gebrek aan toegang tot menstruatieproducten vanwege financiële beperkingen. Stel je voor dat je op een drukke dag zonder maandverband komt te zitten – stel je voor dat dit regelmatig gebeurt omdat je het niet kunt betalen. De voortdurende zorgen en stress die dergelijke situaties met zich meebrengen, kunnen angst, depressie en gevoelens van isolement versterken.  

Onderzoek van BMC Women’s Health toont aan dat menstruatiearmoede ernstige gevolgen heeft voor de geestelijke gezondheid en leidt tot hogere percentages angst en depressie, vooral onder menstrueerders met een laag inkomen. In Amsterdam laat het rapport Neighborhood Feminist CODE RED zien dat bijna één op de vier mensen aangeeft psychische gevolgen te ondervinden van menstruatiearmoede. Het niet hebben van de basisbenodigdheden om met menstruatie te leven, veroorzaakt veel extra stress die van invloed is op school, werk en persoonlijke relaties.  

Menstruatiearmoede heeft niet alleen een mentale tol, maar ook een economische. School- of werkverzuim door gebrek aan menstruatieproducten is niet alleen onhandig, maar leidt ook tot inkomensverlies en gemiste onderwijskansen, waardoor ongelijkheid in stand wordt gehouden en opwaartse mobiliteit wordt beperkt. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel waarin menstrueerders worden tegengehouden, omdat ze het zich niet kunnen veroorloven om een menstruatie te hebben. 

De Laatste Vloed 

Het verband tussen je menstruatiecyclus en je geestelijke gezondheid is onmiskenbaar. Van hormonale schommelingen tot de maatschappelijke druk van menstruatiearmoede, het wordt tijd dat we menstruaties niet langer alleen maar als lichamelijk beschouwen, maar ook de belangrijke gevolgen ervan voor de geestelijke gezondheid gaan inzien. En als je je extra neerslachtig voelt vlak voor je menstruatie, onthoud dan: het ligt niet alleen aan jou. Het is biologie, sociale stress en soms een echt gebrek aan toegang tot benodigdheden.  

Menstruatie zou geen economische of emotionele last moeten zijn. Met een verschuiving in gesprekken en ondersteuning kunnen we de last voor iedereen verlichten.